Biegiem na najwyższy szczyt Europy.

Red Fox Elbrus Race 2012

Zawody w biegu na Elbrus odbywały się już od kilku lat, jesienią i wiosną. Do tej pory jednak miały one charakter niszowy, nie przyciągały szerszej publiczności oraz zainteresowania mediów. Uczestniczyli w nich niemal wyłącznie zawodnicy z krajów byłego ZSRR – alpiniści, później także coraz częściej reprezentanci rozmaitych dyscyplin biegowych, związanych z górami.

W Polsce po raz pierwszy o wbieganiu na najwyższy szczyt Europy stało się głośno we wrześniu 2010, kiedy to na zawody Elbrus Race udała się kilkunastoosobowa reprezentacja programu Polski Himalaizm Zimowy. Wówczas to Andrzej Bargiel o ponad pół godziny poprawił wcześniejszy rekord należący do kazachskiego himalaisty Denisa Urubko. Wbiegając z miejscowości Azau (ok. 2300 m n.p.m.) na szczyt Elbrusa (5642 m n.p.m.) w czasie 3 godziny i 23 minuty ustanowił rekord trasy, który do dziś nie został pobity. Wtedy też po raz pierwszy w historii na długiej trasie wystartowały kobiety. Zwyciężyła również Polka, Aleksandra Dzik, przed Marią Khytrykową z Ukrainy.

Zawodnicy na starcie. Fot. Maciej Tylicki

W tym roku po raz pierwszy zawodnicy z Polski wystartowali w biegu majowym. Jest on trudniejszy od jesiennego. Przede wszystkim na wiosnę znacznie grubsza jest pokrywa śnieżna – śnieg zaczyna się niemal od samego początku trasy – zaś w wyższych partiach góry zdarza się lód. Na początku sezonu znacznie trudniej też o dobrą aklimatyzację.

W tegorocznej edycji Red Fox Elbrus Race udział wzięło dwoje reprezentantów naszego kraju. Aleksandra Dzik w zawodach wystartowała niejako przy okazji, podczas majówki prowadziła bowiem wraz z Danielem Piskorzem na Elbrus grupę polskich turystów w ramach wyjazdu organizowanego przez firmę BluEmu. Oprócz tego z Polski przyjechał jeszcze jeden zawodnik, Marcin Lewiński. Ekipa BluEmu wspierała polskich zawodników na trasie, stanowiąc chyba najwyżej zlokalizowaną grupę polskich kibiców w historii.

Doping zespołu BluEmu na 4000 m n.p.m. Fot. Maciej Tylicki

Red Fox Elbrus Race 2012 to już nie niszowe zawody dla garstki zapaleńców. W ramach festiwalu, trwającego od 6 do 10 maja, rozegrano wyścigi w czterech konkurencjach: Vertical Kilometer, czyli bieg pod górę o przewyższeniu 1000m, zawody skialpinistyczne, w których ścigali się między innymi żołnierze rosyjskich sił specjalnych, bieg na rakietach śnieżnych, wreszcie Vertical Sky Race – wyścig na szczyt Elbrusa. W tej ostatniej, najważniejszej konkurencji, uczestniczyli zarówno profesjonalni zawodnicy, którzy biegli z Azau na główny wierzchołek góry, jak i amatorzy, dla których przygotowano trasę, wiodącą na szczyt ze schronów „Beczek” na 3800m n.p.m. W sumie w rywalizacji wzięło udział około 200 zawodników z ośmiu krajów, w tym światowa czołówka skyrunningu, czyli biegów wysokogórskich. Konkurencje Vertical Kilometer oraz Vertical Sky Race zaliczano do Pucharu Świata w tej dyscyplinie.

Początek biegu i formowanie się czołówki. Fot. Maciej Tylicki

Trasa rozegranego 7 maja wyścigu „Vertical Kilometer” biegła znad Azau do stacji kolejki linowej Mir. Wyścig na tym dystansie stanowił zarazem bieg kwalifikacyjny dla zawodników, pragnących wziąć udział w wyścigu na szczyt Elbrusa. Na dystansie tym wśród mężczyzn zwyciężył Włoch Marco De Gasperi z czasem 0:44:39, drugi był Hiszpan Luis Alberto Hernando Alzaga, który uzyskał rezultat 0:45:47, jako trzeci natomiast rywalizację ukończył Rosjanin Aleksander Bołkowitin z wynikiem 0:51:25. Wśród kobiet pierwsza była rosyjska biegaczka narciarska Larysa Sobalewa, która uzyskała czas 0:56:51, za nią uplasowała się mistrzyni Rosji w biegach górskich Żanna Wokujewa z czasem 0:57:00, trzecia natomiast była nasza reprezentantka Aleksandra Dzik, uzyskując wynik 1:03:26.

Podium kobiet po wyścigu „Vertical Kilometer”. Od lewej: Ż. Wokujewa, L. Sobalewa, A. Dzik. Fot. Maciej Tylicki

Dwa dni po biegu kwalifikacyjnym, 9 maja, w uroczyście obchodzoną w Rosji rocznicę zakończenia II wojny światowej czyli „Dzień Pobiedy”, rozegrano główny bieg na szczyt Elbrusa. Jako pierwszy na wierzchołek dobiegł Luis Alberto Hernando Alzaga z czasem 3:41, drugi był Marco de Gasperi, uzyskując wynik 3:44, trzeci natomiast Rosjanin Witalij Szkel, który ukończył zawody w czasie 3:53. Wśród kobiet zwyciężyła Żanna Wokujewa, która dobiegła na Elbrus w czasie 5:02, druga była Aleksandra Dzik z czasem 5:39, trzecia natomiast Rosjanka Nadieżda Koroljatina z wynikiem 6:12.

Żanna Wokujewa i Aleksandra Dzik na podium. Fot. Maciej Tylicki

Sponsorem udziału Aleksandry Dzik w Red Fox Elbrus Race 2012 była firma BluEmu, przy wsparciu sprzętowym marek Ternua, Camp, Lifesystems.

W piątek 2.03 wieczorem na zboczach Elbrusa tragicznie zmarła Mariia (Masza) Khytrykova. Miała zaledwie 21 lat. Była nazywana wschodzącą gwiazdą ukraińskiego, a nawet światowego, alpinizmu. Mimo młodego wieku miała na swym koncie wejścia na dwa ośmiotysięczniki: Gaszerbrum II i Gaszerbrum I (obydwa w 2011 roku), a także na trzy siedmiotysięczniki.  Kilkakrotnie brała udział w zawodach Elbrus Race, zwyciężając w 2009 roku na trasie Classic.

Na Elbrusie była wielokrotnie latem i zimą, pracowała tam jako przewodniczka. W piątek 2.03 wraz z kilkoma innymi osobami wyszła z Beczek na atak szczytowy. Podczas zejścia, które odbywało się w dwóch zespołach, wskutek złej widoczności grupy straciły ze sobą kontakt. O 20:30  ratownicy w Terskole otrzymali telefon od wzywającego pomocy trzyosobowego zespołu, w skład którego wchodziła Masza oraz dwóch innych alpinistów z Ukrainy. Następnie nie udało się już nawiązać z nimi kontaktu. W sobotę 3.03 wieczorem odnaleziono żywego jednego z alpinistów, zaś w niedzielę 4.03 ciało Maszy. Przyczyną jej śmierci były obrażenia doznane w wyniku upadku. Poszukiwania trzeciego alpinisty nadal trwają. Nie ustalono jeszcze dokładnego przebiegu tragedii.

Łączę się w bólu z bliskimi Maszy.

Ekspedycja trwała od 06.06 do 31.07.2011. Pierwszym celem miał być Gaszerbrum II (8035 m n.p.m.), drugim zaś Gaszerbrum I (8068 m n.p.m.). Działalność górska na pierwszym ze szczytów przebiegała nie bez przeszkód. Utrudniała ją i opóźniała zarówno nie najlepsza w tym sezonie pogoda, częste i znaczne opady, jak również brak chęci do pracy, zwłaszcza wieszania lin poręczowych, wśród licznych zgromadzonych pod Gaszerbrumami wypraw. Dużym wsparciem była dla nas współpraca z Jackiem Telerem, który dzielił się z nami swoimi umiejętnościami, doświadczeniem oraz znajomością góry. Wspólnie jako pierwsi w tym sezonie dotarliśmy do obozu pierwszego, zaporęczowali kluczowe odcinki drogi do obozu drugiego, założyli obóz drugi oraz wykonali znaczną część pracy przy poręczowaniu do obozu trzeciego. Nagrodą za wysiłek było osiągnięcie przez całą trójkę wierzchołka Gaszerbruma II, co nastąpiło 22 lipca 2011. Radość z sukcesu tego dnia zmącił fakt, że tuż pod szczytem, niemalże na naszych oczach, miał miejsce wypadek, w którym zginęła irańska alpinistka Leila Esfandyari. Nam na szczęście dane było, co prawda po długiej walce i serii przygód, dotrzeć cało do bazy. Stąd ja musiałam wracać do kraju, Maria zaś zdecydowała o podjęciu próby wejścia na drugi szczyt.
Już teraz w imieniu swoim oraz Marii pragnę serdecznie podziękować wszystkim firmom, instytucjom oraz mediom, które wsparły wyprawę. Aleksandra Dzik

 

Ola i Masza przed hotelem w Islamabadzie

baza

Masza na poręczówce

Jacek poręczuje

Masza z banerem Ternua na tle GI

Ola i Masza na szczycie GII

Powitanie w bazie: Masza, Ola i Jacek